Pepernoten of gevulde speculaas bakken: een middag vol Sinterklaassfeer
Zin in een middagje bakken op school? Iedereen klaar? Bakken maar! In de weken voor Sinterklaas ruikt het in veel Nederlandse keukens naar kaneel, kruidnagel en nootmuskaat. Bij deze Buitenschoolse Activiteit haal je die geur gewoon naar school. Onder leiding van mevr. Ter Burg ga je in de keuken van het D&C-lokaal aan de slag: je kneedt, rolt en bakt je eigen (gevulde) speculaas of je eigen pepernoten. Je kiest dus één van de twee en maakt die van begin tot eind zelf.
Speculaas of pepernoten?
Beide lekkernijen horen bij de Sinterklaastijd en ze delen hetzelfde geheim: speculaaskruiden. Toch is het werk in de keuken heel verschillend.
- Gevulde speculaas. Je maakt een stevig, kruidig deeg dat je kneedt en uitrolt. Gevulde speculaas bestaat meestal uit twee lagen speculaasdeeg met daartussen een laag amandelspijs. Bovenop wordt het vaak versierd met halve amandelen. Na het bakken snijd je het in repen of blokjes.
- Pepernoten. Van het deeg draai je tientallen kleine balletjes die je op een bakplaat legt. In de oven worden ze lichtbruin en knapperig. Het is een precies werkje: hoe gelijker de balletjes, hoe gelijkmatiger ze garen.
Wat doe je die middag?
Je werkt in de schoolkeuken van het D&C-lokaal. Zo’n bakmiddag begint meestal met uitleg over het deeg en over waar je op moet letten. Daarna ga je zelf aan het werk: afwegen, mengen, kneden, rollen en vormen. Terwijl jouw baksel in de oven staat, ruim je je werkplek op en kun je zien hoe het bij de anderen gaat. Het mooiste moment is natuurlijk als de bakplaat uit de oven komt en het hele lokaal naar Sinterklaas ruikt.
Bakken leert je meer dan je denkt. Je oefent met het nauwkeurig afwegen van ingrediënten, je leert hoe een deeg moet aanvoelen als het goed is, en je ontdekt dat de oven niet altijd precies doet wat het recept belooft: even opletten dus. Ook hygiëne hoort erbij: handen wassen, haar vast als het lang is en een schoon werkblad. Zo werk je in een keuken.
Tips voor een geslaagde bakmiddag
- Lees eerst het hele recept voordat je begint, zodat je weet welke stappen eraan komen.
- Weeg nauwkeurig af: bij bakken luistert het veel nauwer dan bij koken.
- Werk niet te lang met warme handen aan het deeg, anders wordt het plakkerig en moeilijk te rollen.
- Maak je pepernoten of speculaasblokjes ongeveer even groot, zodat alles tegelijk gaar is.
- Laat je baksel goed afkoelen voordat je het in je trommeltje doet; dan blijft het mooi knapperig.
Samen in de keuken
Bakken doe je zelden helemaal alleen. Je deelt een werkbank, je leent elkaars deegroller en je kijkt bij een ander hoe hij zijn balletjes zo mooi rond krijgt. Juist dat maakt een middag als deze gezellig: je bent met leerlingen uit verschillende klassen bezig met hetzelfde, zonder cijfers of toetsen. Precies waar de Buitenschoolse Activiteiten voor bedoeld zijn: samen iets leuks ondernemen waar je niet alleen plezier aan beleeft, maar waar je ook nog iets van leert.
Neem een trommeltje mee!
Het is de bedoeling dat je jouw pepernoten of speculaas mee naar huis neemt. Neem daarom een trommeltje mee. Dan komt alles heel thuis aan en kun je thuis laten proeven wat je zelf hebt gemaakt. Misschien bewaar je een deel voor pakjesavond, of trakteer je je familie meteen.
Praktische informatie
- Wat: pepernoten of gevulde speculaas bakken.
- Wanneer: 23 of 30 november; komen er meer opgaves, dan is er nog een reservedatum.
- Waar: de keuken van het D&C-lokaal.
- Docent: mevr. Ter Burg.
- Kosten: € 2,-, ter plekke te voldoen.
- Meenemen: een trommeltje om je baksel mee naar huis te nemen.
Een beetje achtergrond: waar komen speculaaskruiden vandaan?
De kruiden die speculaas en pepernoten hun smaak geven, kwamen vroeger van ver. Kaneel, kruidnagel, nootmuskaat en gember werden eeuwen geleden met schepen uit Azië naar Europa gebracht en waren kostbaar. Juist daarom werden ze gebruikt voor feestelijk gebak rond de feestdagen. Tegenwoordig koop je een zakje speculaaskruiden gewoon in de supermarkt, maar het blijft bijzonder dat een smaak zo sterk bij één tijd van het jaar hoort. Zodra in de winkels de eerste pepernoten liggen, weet iedereen dat Sinterklaas eraan komt.
Ook het maken van speculaas heeft een lange geschiedenis. Vroeger werd het deeg vaak in houten vormen gedrukt met figuren zoals molens, schepen of Sinterklaas zelf. Gevulde speculaas wordt meestal in een bakvorm gemaakt, met de laag spijs ertussen. Het mooie is dat je met eenvoudige ingrediënten als bloem, boter, suiker en kruiden iets maakt waar iedereen blij van wordt.
Over de poster
Let op de poster aan de pilaar boven bij de kantine. Daar staat alle informatie over deze activiteit. De poster staat ook op de website van het Vechtdal College: ga naar www.vechtdalcollege.nl, kies Dedemsvaart en klik aan de rechterzijde op de menuknop buitenschoolse activiteiten. Twee weken voor de activiteit hangt bovendien de deelnemerslijst met de datum, de tijd en de kosten op het prikbord in de hal.
Zo schrijf je je in
Klik hierboven op “Inschrijven”, ga naar “Bekijk je inschrijvingen” en rond je inschrijving af met je naam en je klas. Heb je een voorkeur voor speculaas of pepernoten, of kun je maar op één van de twee data? Zet het dan bij de opmerkingen. Opgeven is meedoen: afmelden kan alleen wegens zeer dringende redenen, vooraf en met een briefje van je ouders bij mevr. Ter Burg of bij dhr. Kaptein. Kom je zonder geldige reden niet, dan betaal je de activiteit toch. Meer hierover lees je in de spelregels.